Kort door de bocht: de Koolhaas-discussie

het ontwerp van Rem Koolhaas

Dank zij Google en Jonneke Krans kan ik ook buiten Nederland een beetje bijhouden wat jullie over China denken. Eerder had ik bijvoorbeeld een hooglopende discussie over het ontwerp van architect Rem Koolhaas voor het gebouw van CCTV, China's centrale staatsomroep gemist.
Afgelopen woensdag vatte Bernard Hulsman in een column voor NRC-Handelsblad die als volgt samen:

Vlak na de bekroning van Koolhaas’ ontwerp schreef de Brits-Nederlandse schrijver-journalist Ian Buruma in The Guardian een artikel waarin hij uitlegde waarom westerse architecten als Koolhaas niet hadden moeten deelnemen aan de prijsvraag voor het CCTV-kantoor. Een westerse architect kon in China woonwijken, theaters en ziekenhuizen bouwen, vond Buruma, maar niet het hoofdkwartier van de Chinese staatstelevisie. China had immers nog altijd een uiterst repressief regime, en de staatstelevisie CCTV was niets anders dan het belangrijkste medium voor staatspropaganda.

Die opvatting vond toen weinig weerklank, maar Hulsman doet een bescheiden poging dat vuurtje aan te wakkeren. Koolhaas meende destijds in 2004 dat de persvrijheid in China grote vooruitgang zou hebben geboekt tegen de tijd dat de Olympische Spelen van 2008 zouden plaatsgrijpen. Dat was een beetje een naief argument, want al zien we overal in China nieuwe vormen van discussie oplaaien, CCTV was en zal het laatste media bastion van de centrale overheid blijven.
Maar Hulsman gaat wel erg kort door de bocht als hij zegt:

Nog steeds doen de censoren hun werk, worden buitenlandse zenders als CNN gestoord of zelfs geweerd en komen elke maand weer journalisten en bloggers in het gevang.

De censuur staat erg onder druk en is in toenemende mate een kwestie van onderhandelen tussen verschillende partijen. Al die buitenlandse zenders kunnen we vrijwel zonder problemen ontvangen. En ja, zo nu en dan komr een blad of een journalist in de problemen, maar dat is relatief zelden en zeker niet elke maand. Dat maakt het niet minder erg, maar de indruk dat hier een Pinochet-achtige onderdrukking plaatsgrijpt is erg verkeerd.